Saz çalmaya yeni başlayanlar hangi sazı almalı ?

Berk

New member
Saz Çalmaya Yeni Başlayanlar Hangi Sazı Almalı? Sosyal Faktörlerin Etkisi Üzerine Bir Değerlendirme

Merhaba arkadaşlar! Bugün, saz çalmaya yeni başlayanlar için doğru sazı seçme konusunda derinlemesine bir bakış açısı geliştireceğiz. Ancak bu yazı, sadece hangi sazı almanız gerektiğiyle ilgili teknik bir rehber olmayacak. Aksine, toplumsal cinsiyet, ırk ve sınıf gibi sosyal faktörlerin bu seçim üzerindeki etkisini de ele alacağız. Birçok kez, müzik aletleri gibi kişisel tercihlerimizin bile sosyal yapılar ve normlar tarafından şekillendirildiğini görürüz. O zaman bu yazıya bir yolculuk gibi bakalım, çünkü bazen en basit tercihler bile derin toplumsal sorulara işaret edebilir.

Toplumsal Faktörlerin Müzik Tercihlerine Etkisi: Nereden Başlamalı?

Saz çalmaya başlamak isteyen birinin, ilk sorusu genellikle şu olur: "Hangi sazı almalı?" Bu soru, tek bir cevabı olmayan bir sorudur. Hangi sazın alınması gerektiği, sadece müzikal tercihlerle değil, aynı zamanda toplumsal faktörlerle de doğrudan ilişkilidir. Müzik aletlerinin kullanımı, tarihsel olarak belirli sınıflara, ırklara ve cinsiyetlere özgü olmuştur. Bu sosyal yapılar, her ne kadar zamanla değişse de, hala bireylerin kararlarını etkileyebilir.

Örneğin, saz genellikle Türk halk müziği ile ilişkilendirilen bir enstrümandır ve toplumun geniş kesimleri tarafından "yokluk ve yoksulluk" ile ilişkilendirilmiştir. Geçmişte, sazın "geleneksel" ve "köylü" müziği olarak görülmesi, bu enstrümanı edinmek isteyenlerin toplumsal kimliklerini de etkileyebilir. Sosyo-ekonomik durum, enstrümanın ne kadar popüler veya erişilebilir olduğunu belirleyen faktörlerden biridir. Birçok kişi için, saz çalmak, sadece müzikal bir faaliyet değil, aynı zamanda toplumsal bir aidiyet anlamına gelir.

Kadınların Müzik Tercihleri ve Toplumsal Normlar: "Kadınsı" Bir Saz Var mı?

Kadınların saz çalması, geçmişte daha sınırlı bir olgu olmuştur. Kadınlar, geleneksel olarak daha "nazik" ve "zarif" enstrümanlarla ilişkilendirilirken, saz gibi daha güçlü ve sert sesler çıkaran aletler bazen "erkeksi" olarak görülmüştür. Bu da kadınların müzikal tercihlerinin şekillendirilmesinde toplumsal normların ne kadar etkili olduğunu gösteriyor. Bugün bile, bazı kadınlar saz çalmayı istese de, toplumdan gelen baskılar nedeniyle bu isteklerini gerçekleştirememektedirler.

Örneğin, Türkiye’deki bazı köylerde, kadınların saz çalması hâlâ tabu olarak görülmektedir. Bu durum, toplumsal cinsiyet rolleri ve ailenin geleneksel değerleri tarafından beslenen bir engeldir. Ancak, son yıllarda kadın müzisyenlerin artan varlığı, bu normların kırıldığını ve kadınların toplumsal yapıya karşı mücadele ederek enstrümanlarını sahiplenmeye başladığını gösteriyor.

Kadınlar, müzik aletleri aracılığıyla yalnızca seslerini değil, toplumsal yapılarla savaşarak özgürlüklerini de ifade edebiliyorlar. Burada sorulması gereken soru şu: Kadınların müzikal tercihlerinde toplumsal baskılar hala ne kadar etkili? Kadınların enstrüman seçimlerinde özgürleşmesi, toplumsal değişim ile ne kadar paralel ilerliyor?

Erkeklerin Müzikal Seçimleri: Strateji ve Çözüm Odaklılık

Erkekler, genellikle daha stratejik ve çözüm odaklı bakarlar; müzik seçimlerinde de benzer bir yaklaşım sergileyebilirler. Saz çalan erkekler, çoğunlukla geleneksel ya da toplumsal anlamda saygı gören bir kimlik ile ilişkilendirilmişlerdir. Örneğin, saz çalan bir erkek, bazen köyde veya mahallede saygınlık kazanabilir. Bu nedenle, erkeklerin saz gibi enstrümanlara olan ilgisi, çoğu zaman bir toplumsal araç olarak şekillenir. Bu da, erkeklerin müzikle kurdukları ilişkiyi yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda toplumsal bir strateji olarak ele almalarına yol açar.

Bunun yanı sıra, erkeklerin enstrüman tercihlerinde de sınıf farkları önemli bir rol oynar. Halk müziği ile ilişkilendirilen saz, genellikle daha ihtiyaç sahipleri ve köylüler tarafından kullanılırken, gitar, piyano gibi aletler daha çok şehirli ve orta sınıf kültürle ilişkilendirilmiştir. Bu da, enstrüman seçiminde sınıf temelli farklılıkları gündeme getiriyor.

Buradaki önemli soru ise şu: Erkeklerin müzik seçimleri, toplumsal rolleri ve sınıf kimlikleriyle nasıl şekilleniyor? Saz gibi bir enstrüman, erkeklerin toplumsal güç ve statü kazanma aracı olarak nasıl algılanıyor?

Irk, Sınıf ve Erişilebilirlik: Saz Seçimi Nasıl Şekilleniyor?

Müzikal tercihler, ırk ve sınıf gibi faktörler tarafından da şekillendirilmektedir. Birçok müzik aleti, tarihsel olarak belirli sınıflara ve ırklara daha yakın olmuştur. Örneğin, saz, genellikle köylerde ve kırsal alanlarda yaşayan insanlar tarafından tercih edilmiştir. Şehirli sınıflar, daha çok batı müziği ve batı enstrümanları ile tanışmış ve bu enstrümanlara eğilim göstermiştir. Bu da, sazın erişilebilirliğini ve popülerliğini etkileyen önemli bir faktördür.

Sazın şehirlere ulaşımı ve eğitim olanakları, özellikle düşük gelirli bireyler için bir bariyer oluşturabilir. Bu durum, sosyo-ekonomik eşitsizliklerin müzik seçimlerinde nasıl yansıdığını gösteriyor. Örneğin, bazı gençler için saz almak, ekonomik olarak mümkün olmayabilir. Buna karşılık, daha yüksek gelir grubundan gelen bireyler, batı enstrümanlarını edinme konusunda daha avantajlıdır.

Peki, sosyal sınıf ve ekonomik durum, müzik seçimlerinde nasıl bir engel oluşturuyor? Bu, sadece bir enstrüman tercihi meselesi değil, aynı zamanda eşitsizliğin müzikle olan ilişkisini anlamamıza yardımcı oluyor.

Sonuç: Müzikal Seçimler ve Toplumsal Yapıların İlişkisi

Saz çalmaya başlamak, her birey için farklı bir yolculuktur. Ancak bu yolculuk, sadece kişisel bir tercih değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, sınıf ve ırk gibi faktörlerden de etkilenir. Kadınlar ve erkekler, toplumsal normlar ve baskılar doğrultusunda farklı enstrümanları seçerlerken, aynı zamanda bu seçimler sosyal statülerini ve kimliklerini de şekillendirir. Müzik, sadece bir ifade biçimi değil, aynı zamanda toplumsal yapıları ve değerleri sorgulama aracıdır.

Sizce, bugün toplumda müzik aletlerine olan bu toplumsal bakış açısı ne kadar değişti? Kadınların, erkeklerin ve farklı sınıflardan gelen bireylerin müzikal tercihlerinde ne gibi değişiklikler gözlemliyorsunuz? Müzikal tercihler, toplumsal eşitsizliklerle nasıl bir bağlantı kuruyor?

Kaynaklar:

1. Kadınların Müzik Aletlerine Olan Bakış Açısı Üzerine Sosyal Araştırmalar

2. Saz ve Halk Müziği: Sosyal ve Kültürel Bağlam

3. Toplumsal Cinsiyet Rolleri ve Müzik Seçimleri
 
Üst